Współpraca transnarodowa z udziałem Polski realizowana jest w ramach dwóch programów Europejskiej Współpracy Terytorialnej:
-
Program Regionu Morza Bałtyckiego
oprócz Polski uczestniczą w nim: Dania, Estonia, Finlandia, Litwa, Łotwa, Niemcy (wybrane regiony), Szwecja oraz 3 państwa spoza UE: Białoruś (wybrane regiony), Norwegia i Rosja (wybrane regiony);
-
Program dla Europy Środkowej
oprócz Polski uczestniczą w nim: Austria, Czechy, Niemcy (wybrane regiony), Słowacja, Słowenia, Węgry, Włochy (wybrane regiony), Ukraina (wybrane regiony).
Zastąpiły one programy współpracy transnarodowej: INTERRREG III B BSR i INTERREG III B CADSES, realizowane w ramach Inicjatywy Wspólnotowej INTERREG III.
Alokacja środków unijnych dla Polski na współpracę transnarodową w ramach Europejskiej Współpracy Terytorialnej wynosi 119,234 mln euro.
Do głównych priorytetów współpracy realizowanej w ramach poszczególnych programów operacyjnych współpracy transnarodowej należą:
1. Wsparcie innowacyjności poprzez:
-
międzynarodowy transfer wiedzy,
-
przygotowanie i wdrażanie transnarodowych strategii innowacyjności,
-
ułatwienie współpracy instytucji naukowo-badawczych i sektora produkcyjnego,
-
tworzenie sieci współpracy między MŚP i wirtualnych klasterów,
-
współpracę inkubatorów przedsiębiorczości
-
tworzenie sieci współpracy pomiędzy instytucjami naukowo-badawczymi i uczelniami wyższymi,
-
zapewnienie warunków rozwoju wiedzy poprzez tworzenie transnarodowych sieci szkoleniowych w zakresie kształcenia ustawicznego i wyższego,
-
tworzenie strategii i planów działań dot. Powiązań pomiędzy rozwojem zasobów ludzkich i rozwojem wiedzy,
-
opracowanie transnarodowych strategii zarządzania zmianami demograficznymi,
-
zapewnienie współpracy pomiędzy instytucjami szkoleniowymi i urzędami pracy,
-
działania mające na celu poprawę dostępu MŚP do technologii informacyjnych i komunikacyjnych [ang. akronim ICT].
2. Poprawa dostępności do obszaru programowego oraz wewnątrz obszaru programowego poprzez:
-
opracowanie rozwiązań komunikacyjnych dla obszarów metropolitarnych, miejskich, wiejskich oraz oddalonych,
-
wsparcie działań w zakresie zapewnienia transportu multimodalnego,
-
podniesienie jakości i zwiększenie atrakcyjności transportu publicznego na obszarach miejskich,
-
wykorzystanie zaawansowanych rozwiązań technologicznych w zarządzaniu ruchem ulicznym,
-
zwiększenie dostępu do informacji i usług (e-learning, e-government, e-business),
-
opracowanie strategii, mających na celu zwiększenie bezpieczeństwa w transporcie.
3. Zwiększenie atrakcyjności i konkurencyjności miast i regionów poprzez:
-
opracowanie zintegrowanych strategii rozwoju obszarów miejskich i rozwoju regionalnego,
-
umożliwienie trwałej współpracy obszarów metropolitarnych,
-
tworzenie struktur policentrycznych,
-
przygotowanie strategii wsparcia obszarów miejskich w zakresie wspólnego użytkowania infrastruktury, korzystania z usług i zaplecza rekreacyjnego,
-
zmniejszenie negatywnych skutków zmian demograficznych i społecznych na rozwój obszarów miejskich i rozwój regionalny, wykorzystanie dziedzictwa kulturowego w celu zwiększenia atrakcyjności miast i regionów, w tym poprzez współpracę instytucji kultury i sztuki.
4. Rozsądne korzystanie oraz zarządzanie środowiskiem naturalnym poprzez:
-
zwiększenie czystości (wody, powietrza, gleby),
-
działania mające na celu zmniejszenie występowania ryzyka i skutków katastrof naturalnych i wywołanych przez człowieka,
-
przygotowanie wspólnych przedsięwzięć w zakresie zachowania i zarządzania obszarami chronionymi,
-
wsparcie technologii przyjaznych dla środowiska,
-
przygotowanie planów rekultywacji obszarów poprzemysłowych,
-
wykorzystanie źródeł energii odnawialnej,
-
wykorzystanie alternatywnych źródeł energii w transporcie itp.
Potencjalnymi beneficjentami programów współpracy transnarodowej są:
-
podmioty uczestniczące w realizacji polityki przestrzennej na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym,
-
jednostki samorządu terytorialnego,
-
instytucje zajmujące się rozwojem regionalnym i rozwojem obszarów miejskich oraz wiejskich, ochroną środowiska, transportem, technologiami i innowacjami,
-
partnerzy społeczni i ekonomiczni,
-
organizacje pozarządowe,
-
agencje rozwoju regionalnego,
-
inne agencje zajmujące się promocją przedsiębiorczości, innowacyjności itp.