Głównym celem Programu Współpracy Transgranicznej Południowy Bałtyk, realizowanego w ramach Celu Europejska Współpraca Terytorialna jest wzmocnienie zrównoważonego rozwoju obszaru Południowego Bałtyku poprzez wspólne działania zwiększające jego konkurencyjność i wzmacniające integrację pomiędzy ludźmi i instytucjami.
Ważne dokumenty
Zasięg terytorialny programu
Cechą charakterystyczną, wyróżniającą Program Południowy Bałtyk, spośród innych programów współpracy transgranicznej jest jego duży zasięg terytorialny, obejmujący regiony pięciu państw członkowskich Unii Europejskiej.
W skład Programu wchodzą następujące jednostki terytorialne na poziomie NUTS III:
-
Polska - podregiony: szczeciński, koszaliński, słupski, gdański, Gdańsk – Gdynia – Sopot;
-
Zgodnie z art. 21 Rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Nr 1080/2006 20% środków z EFRR przeznaczonych na programy może być wydatkowanych w obszarach przyległych do zasadniczego obszaru wsparcia. W polskiej części obszaru wsparcia w programie Południowy Bałtyk obszarem przyległym jest podregion elbląski.
-
Szwecja - regiony Kalmar, Blekinge, Skane oraz jako region przyległy: region Kronoberg;
-
Dania - regionalny okręg Bornholm oraz jako obszar przyległy: Zealand;
-
Litwa - region Kłajpeda oraz jako regiony przyległe: Taurage i Telsiai;
-
Niemcy - następujące obszary landu Meklemburgia/Pomorze Przednie: Greifswald, Rostock, Stralsund, Wismar, Bad Doberan, Nordvorpommern, Nordwestmecklenburg, Ostvorpommern, Rügen, Uecker-Randow.
Priorytety programu
Program Południowy Bałtyk obejmuje swoim zasięgiem zarówno „nowe” jak i „stare” państwa członkowskie Unii Europejskiej, między którymi występują znaczne dysproporcje w poziomie rozwoju społeczno-ospodarczego. Pomoc udzielana w ramach Programu koncentrować się będzie na następujących priorytetach współpracy:
Priorytet 1. Konkurencyjność gospodarcza
W ramach Priorytetu 1 przewiduje się wsparcie projektów z następujących kierunków działań:
-
rozwój przedsiębiorczości
Wsparcie ukierunkowane będzie m.in. na wzmocnienie powiązań i platformy współpracy pomiędzy MŚP obszaru Południowego Bałtyku, wspieranie i rozpowszechnianie innowacyjności oraz działań i rozwiązań promujących koncepcję triple helix (współpraca biznesu, nauki i administracji publicznej).
-
integracja szkolnictwa wyższego i rynków pracy
Wspieranie działań instytucji i organizacji rynku pracy oraz ośrodków edukacyjnych mających na celu zwiększenie mobilności mieszkańców regionów objętych współpracą, przeciwdziałanie negatywnym procesom mającym miejsce na rynkach pracy (bezrobocie młodych ludzi, drenaż mózgów, dyskryminacja pewnych grup wiekowych, itp.), a także dostosowanie do zmieniających się potrzeb zintegrowanego rynku pracy. Dodatkowo przewidywane są działania, mające na celu wdrażanie praktycznych rozwiązań zwiększających dostępność do centrów edukacyjnych oraz nowoczesnych form kształcenia, a także przygotowywanie programów treningowych dla MŚP dotyczących działań na transgranicznym rynku pracy, podniesienia ich zdolności komunikacyjnych i kompetencji międzykulturowych.
-
dostępność transportowa
Przygotowanie studiów wykonalności przedsięwzięć mających na celu likwidację „wąskich gardeł” w transporcie w obszarze Południowego Bałtyku. Dodatkowo przewidywane są wspólne działania ukierunkowane na poprawę jakości połączeń transportowych i tworzenie nowych, a także przedstawienie propozycji praktycznych rozwiązań służących podniesieniu jakości oraz trwałości środków transportu pasażerskiego w regionie. Wszystkie działania w zakresie poprawy jakości i dostępności transportowej powinny być oparte na rozwiązaniach przyjaznych dla środowiska.
Priorytet 2. Atrakcyjność oraz wspólna tożsamość
W ramach Priorytetu 2 przewiduje się wsparcie projektów z następujących kierunków działań:
-
zarządzanie środowiskiem Morza Bałtyckiego
Przygotowanie i wdrażanie pilotażowych projektów na małą skalę z zakresu nowoczesnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz zarządzania odpadami. Wspólne działania transgraniczne, zwiększające lokalną i regionalną zdolność reagowania i zapobiegania klęskom naturalnym i środowiskowym w obszarze Południowego Bałtyku, w tym stworzenie transgranicznego systemu zarządzania ryzykiem. Współpraca władz lokalnych i regionalnych w zakresieplanowania lokalnego w sytuacjach kryzysowych, a także rozwój strategii i metod realizacji Strategii Zintegrowanego Zarządzania Strefami Nadbrzeżnymi i Planowania Przestrzennego Obszarów Morskich.
-
oszczędzanie energii i energia odnawialna
Wymiana wiedzy i doświadczeń oraz przygotowanie i wdrażanie wspólnych planów działania na temat odnawialnych źródeł energii i możliwości jej oszczędzania, a także promocja tego typu działań takich akcji na szerszą skalę. Przygotowanie pilotażowych projektów na małą skalę z zakresu odnawialnych źródeł energii.
-
zrównoważone wykorzystanie zasobów naturalnych oraz dziedzictwa kulturowego dla rozwoju regionalnego
Wspierany będzie rozwój transgranicznych strategii ochrony i wykorzystania zasobów naturalnych i dziedzictwa kulturowego oraz przygotowanie i wdrażanie pilotażowych projektów na małą skalę z zakresu infrastruktury turystycznej w obszarze Południowego Bałtyku, a także tworzenie i promocja wspólnych produktów turystycznych (np. transgraniczne szlaki tematyczne) oraz wymiana wiedzy i promocja Europejskiego Systemy Ekozarządzania i Audytu. Ponadto wspólna promocja obszaru PB jako regionu turystycznego, a także rozpowszechnianie praktyk w zakresie zapewnienia równego dostępu do ofert turystycznych.
-
inicjatywy społeczności lokalnych
Wspierane będą wspólne przedsięwzięcia angażujące lokalne społeczności, instytucje i struktury administracyjne, media oraz organizacje pozarządowe, młodzież. Innym typem działań będzie organizacja konferencji, seminariów i wizyt studyjnych, które mają na celu wymianę doświadczeń i dobrych praktyk (np. w dziedzinie polityki młodzieży, ochrony środowiska, dziedzictw kulturowego, itd.). Pomoc przeznaczona będzie na tworzenie trwałych więzi współpracy organizacji pozarządowych w różnym zakresie (np. rozwój społeczności lokalnych, opieka socjalna i zdrowotna, itp.), a także przygotowanie i organizację transgranicznych wydarzeń sportowych i kulturalnych z długoterminową perspektywą oraz realizację innowacyjnych projektów pilotażowych np. wymiana dobrych praktyk, promocja idei równouprawnienia płci, itp.
Priorytet 3. Pomoc techniczna
W ramach tego priorytetu wspierane będą działania zapewniające skuteczne zarządzanie i wdrażanie Programu oraz działania promocyjno-informacyjne. Dodatkowo środki Priorytetu 3 przeznaczone zostaną na przygotowanie, ocenę i monitoring projektów, wydatki związane z organizacją posiedzeń Komitetów Monitorującego i Sterującego, sporządzenie analiz, ewaluacji, tłumaczeń dokumentów, itp.
Budżet programu
Całkowity budżet programu na lata 2007-2013 wynosi 75 342 210 Euro, w tym środki Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego: 60 735 659 Euro.
Wysokość dofinansowania projektów
Ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego polscy, litewscy oraz niemieccy partnerzy mogą uzyskać dofinansowanie w wysokości do 85 proc. kosztów kwalifikowalnych projektu, natomiast partnerzy ze Szwecji i Danii do 75 proc.
Potencjalni Beneficjenci
Przykładowi potencjalni beneficjenci Programu Południowy Bałtyk to:
-
władze regionalne i lokalne oraz ich związki i stowarzyszenia;
-
organizacje pozarządowe, stowarzyszenia;
-
szkoły, uniwersytety i instytucje prowadzące działalność edukacyjną lub badawczą, jednostki badawczo-naukowe,
-
instytucje wspierające/ promujące zrównoważony rozwój, innowacyjność oraz przedsiębiorczość.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
SOUTH BALTIC CROSS-BORDER CO-OPERATION PROGRAMME
The overall objective of the South Baltic (SB) programme, which is the new initiative implemented within the framework of the European Territorial Cooperation objective, is to strengthen the sustainable development of the South Baltic area through joint actions increasing its competitiveness and enhancing integration among people and institutions.
Eligible Area
The SB is characterised by geographically large area encompassing regions from five European Union Members States. The area eligible for the Programme includes the following NUTS III units:
Poland - Szczecinski, Koszalinski, Slupski, Gdanski, Gdansk-Gdynia-Sopot sub-regions and as adjacent (according to the “20% rule”): Elblaski sub-region;
Sweden - Kalmar, Blekinge, Skane Counties and as adjacent: Kronoberg County;
Germany - sub-regions of Mecklenburg-Vorpommern: Greifswald, Rostock, Stralsund, Wismar, Bad Doberan, Nordvorpommern, Nordwestmecklenburg, Ostvorpommern, Rügen, Uecker-Randow;
Denmark - Regional Municipality of Bornholm and as adjacent: Zealand sub-region;
Lithuania - Klaipeda County and as adjacent: Taurage and Telsiai Counties.
Programme Priorities
The South Baltic Programme involves new and old EU Member States which achieved different levels of economical and social development. Additional lack of cross-border structures covering the whole area results in the needs for cooperation and taking joint actions intended to increase economic competitiveness, supporting integration among people and institutions, and sustainable development of the SB area. The SB Programme assistance will be concentrating on common problems requiring common solutions. The Programme has three priorities:
Priority Axis 1: Economic Competitiveness
Indicative actions within Priority axis 1 are:
Entrepreneurial development:
-
Strengthening of platforms and networks for better liaising between small and medium sized enterprises in the South Baltic area,
-
Joint initiatives of intermediary support structures for SMEs (development agencies, business foundations, chambers of commerce and industry, chambers of crafts, technological parks, business incubators etc.) aimed to improve absorption of innovations and increase of competences in the private sector,
-
Enhancement of research networks (universities and R&D institutions) towards their better linkages to enterprises and local and regional governments,
-
Development of practical solutions increasing application of international research findings in a concrete business environment,
-
Testing and dissemination of best systemic and organisational models for the triple-helix concept;
Integration of higher education and labour markets:
-
Joint actions of labour market institutions dedicated to an increase of the labour force mobility and to counteract negative processes on the cross-border labour market (e.g. 'brain-drain', youth unemployment, exclusion of gender or age groups, ageing of the population etc.),
-
Joint actions of labour offices, business organisations, unions and educational institutions for the preparation of practical solutions in the field of education and lifelong learning, adaptable to changing requirements of the labour market and its advancing integration in the South Baltic area,
-
Development of practical solutions to improve accessibility of educational centres and availability of new forms of education (e.g. e-learning, exchange courses for researchers) on the integrating labour market in the South Baltic area,
-
Provision and testing of training programmes for SMEs in their activities on the cross-border labour market in order to improve their communication and inter-culture skills;
Transport accessibility:
-
Preparation and implementation of feasibility studies for transport bottlenecks and missing links hindering formation of a coherent multimodal transport system in the South Baltic area, based on a prioritised list of investments of the cross-border relevance,
-
Joint actions of infrastructure owners, cargo owners and traffic operators dedicated to quality improvement of transport connections and creation of new links,
-
Provision of practical solutions to increase sustainability and quality of passenger transport services in the South Baltic area;
Priority Axis 2: Attractiveness and Common Identity
Indicative actions within Priorityaxis 2:
Management of the Baltic Sea environment:
-
Preparation and implementation of small-scale pilot projects for modern water and waste management, with particular attention for environmental hot-spots in the coastal areas,
-
Joint cross-border actions aiming at decreasing the outflows of nutrients and pesticides from small and diffuse sources, such as farms, farming land, smaller settlements and private households,
-
Joint cross-border actions to enhance local and regional preparedness and response in case of natural and/or environmental disasters on the Baltic Sea, including cross-border risk management systems and related infrastructure,
-
Competence building and co-operation between local and regional authorities in the field of local contingency planning and modern water management,
-
Development of strategies and methods for Integrated Coastal Zone Management and sea use planning based on joint cross-border solutions;
Energy saving and renewable energy:
-
Exchange of knowledge, preparation and implementation of joint action plans on renewable energy sources and energy saving patterns,
-
Joint research, testing and preparation of small-scale pilot investments in the field of renewable energy,
-
Promotion of South Baltic achievements in the field of energy saving and renewable energy on internal and external fora;
Sustainable use of natural and cultural heritage for regional development:
-
Development of cross-border strategies for preservation and use of natural and cultural heritage sites, areas, landscapes and traditions for regional development,
-
Joint creation of sustainable tourism products (e.g. cross-border thematic routes) respecting protection needs for natural and cultural heritage,
-
Preparation and implementation of small-scale pilot investments enhancing tourism infrastructure in the South Baltic area (e.g. chains of tourist facilities along the Baltic Sea coast, like small ports or yacht marinas),
-
Capacity-building actions and joint campaigns targeting cross-border networks of authorities responsible for management of natural and cultural heritage sites,
-
Joint actions promoting the South Baltic area as a tourist destination,
-
Exchanging know-how and promotion of Eco-Management and Audit Scheme as well as joint eco-labelling actions for environmentally friendly products,
-
Development and dissemination of good practice in the field of equal access to the tourist offer in the South Baltic area (including physical access to sites);
Local community initiatives:
-
Joint events increasing involvement of local communities and institutions, administrative structures, media and NGOs, with a particularly focus on young generation and on rural areas in the South Baltic area,
-
Conferences, training seminars and study visits for an exchange of good practice within specific fields of interest, e.g. economic planning, employment, social inclusion, youth policies, rural development, environmental protection, natural and cultural heritage etc.
-
Establishment and development of durable networks between NGOs within specific fields of interest, e.g. social and health care, culture and cultural heritage, environment and natural heritage, youth, local community development etc.
-
Preparation of cross-border cultural and sport events with a multi-annual perspective,
-
Preparation of pilot and innovative projects focusing on common values, such as good governance, exchange of good practice, promotion of gender equalities etc.
-
Joint actions to create sustainable development conditions in rural and small town communities, including joint cross-border co-operation structures;
Priority 3: Technical Assistance
Technical Assistance (TA) is essential for providing effective implementation of the Programme. TA is earmarked for financing the preparatory, management, monitoring, evaluation, information, and control activities of the Operational Programme, as well as activities to reinforce the administrative ability to implement the funds.
Budget
The SB programme is co-financed by European Regional Development Fund (ERDF). The European Union contribution to the SB programme is 60 735 659 euro. Polish allocation is 25 mln euro. Total budget of programme is 75 342 210 euro.
Co-ofinancing rate
The co-financing rate from ERDF for Polish, Lithuanian, and German partners will be max. at 85% level. Swedish, Danish partners can receive from the ERDF up to 75% of the eligible expenditure as a refund of the incurred costs.
Potential Beneficiaries
Potential beneficiaries of the SB programme are:
-
Local, regional governments as well as their associations;
-
Non-governmental organisations (NGO’s);
-
Schools, universities, and R&D institutions;
-
Institutions supporting and promoting sustainable development, innovation, and entrepreneurship.